|
 Efsaneye
göre, "Golyat" adlı deve karşı savaşırken, küçük David'i koruyan
kalkanın üzerine bir altıgen motifi işlenmişti. Bu motif belki de
şeklini David adının İbranice'deki yazılışına borçludur: David
İbranice'de üç harfle: "Dalet-vav – dalet"
harfleriyle yazılır. Çok eski İbrani alfabesinde ise Dalet harfi Yunan
alfabesindeki "Delta"ya benzeyen küçük bir üçgen şekille yazılırdı.İki "Dalet"in
birleşmesi, yani iki üçgenin altıgen bir yıldız şeklinde çizilmesi Kral
David'in adını temsil ediyordu. Bu şeklin Kral David'in monogramı olması
mantıklı bir varsayımdır.
İbranice'de "Magen" sözcüğü, savunma
anlamındaki "Lehagen/Hagana" sözcüğüyle aynı köke sahiptir ve "savunucu,
koruyucu" anlamını taşır. Magen, ayrıca, koruyucu bir alet olan "kalkan"a
verilen addır. Buna göre, Magen David, "David'in
kalkanı, David'in koruyucusu" demektir.
Diğer bir efsaneye göre, Goliyat'ın kalkanını büyük bir yıldız süsler.
Genç David, bu devi öldürdükten sonra, kalkanına sahip olur ve yıldızı
da Tanrı'ya sığınmanın bir simgesi olarak benimser.
David, tıpkı bir kalkanın arkasına sığınır gibi Tanrı'nın korumasına
sığındığını dualarında, şiir ve mezmurlarında defalarca tekrarlar.
David'in mezmurlarının tekrarlanan teması "Tanrı
benim kalkanımdır" sözleridir (Bkz. Mezmur 18).
Tora, bilinen bir örgütlenmiş orduyu kuran Kral David'in, askerlerini
profesyonel savaşçı olarak yetiştirdiğini yazar. David, askerlerinin
zırhlarında da Tanrısal himaye sembolü olarak altıgen yıldız motiflerini
kullanmıştır.
David'in oğlu, Kral Şelomo (Şeloma Ameleh) ise sembol olarak altı köşeli
değil de beş köşeli (pentagram) yıldızı benimsemiştir. Bu yıldız Şelomo
Ameleh'in mühürlü yüzüğünde yer almaktaydı ve kralın mabedinde de
yüzlerce altın kakmalı kalkan bulunmaktaydı.
Altıgen Yıldızın Tarihçesi
Tarihte 6 köşeli yıldızın ilk olarak kimler tarafından kullanıldığı
bilinmemekteyse de, Bronz çağına (M.Ö. 3200 – 1200) dayanan bir geçmişi
olduğu düşünülür.
>
İsrail'de bugün, bu motifin en eski arkeolojik kalıntısına Bet-El
yöresindeki M.Ö. 10 ila 20 yıllarına ait bir yapıda rastlanmıştır. Aynı
motif Kineret Gölü kıyısında, 2. yüzyıldan kalan Kfar-Nahum
Sinagogu'ndaki oyma kalıntılarında görülebilir.
Mozaik, fresk ve taş oymaları bakımından son derece zengin olan bu
sinagogun kalıntıları arasında o yörede yetişen meyve ve sebze
motiflerinin yanı sıra Menora gibi dinsel simgelerle 5 veya 6 köşeli
yıldız motifleri görülebilir.
>
6.yüzyıl İtalya ve
İspanyası'nda bu yıldızın, "David" adlı kişilerin mezar taşlarına
kazıtılmış olduğu görünür. İlginç bir örnek de 17.yüzyıl Almanyası'ndaki
David Gans adlı bir Rabi'nin mezar taşıdır. Rabi Gans'ın mezar taşında
bir David yıldızının üzerine yerleştirilmiş bir kaz resmi görülmektedir.
"Gans" sözcüğü, almanca "Kaz" demektir. Böylece yıldız Rabinin adını,
kaz resmi de soyadını simgelemektedir.
>
Kahire Geniza'sında (Eski din kitaplarının
saklandığı genelde gömüldüğü yer) bulunan 10. yüzyıla ait bir okul
defterinde İbranice egzersizleri süsleyen bir Menoranın iki yanına
çizilmiş Magen David'ler bu yıldızın diğer tipik Yahudi sembolleriyle
birlikte kullanılmasının en eski örneklerden biri sayılabilir.
 >
Altıgen yıldızın ilk kez "David
Yıldızı" olarak adlandırılmasına yazılı örnek 13. yüzyılda, Kabalist
Yosef Gikatilla'nın eserlerinde görülüyor.
>
Yahudi basın tarihinin bilinen ilk
İbranice kitabı Prag'da 1512'de basılan "Sefer Tefirot"tur. Bu kitabın
kapağını büyük bir Magen David süsler.
>
Magen David Yahudilik simgesi olarak ilk
kez Prag Yahudi Cemaati tarafından kullanılmış ve bu cemaatin özel ve
resmi sembolü olarak kabul edilmiştir. Bu sembolün diğer komşu Bohemya
cemaatleri yoluyla Viyana'ya kadar ulaştığı varsayılmaktadır. Viyana'nın
eski Yahudi mahallesiyle Hıristiyan mahallesi arasındaki sınırı
belirleyen, üzerine bir David yıldızı oyulmuş, 1656 tarihli ünlü
Dikilitaş bugün hala ziyaret edilebilir.
>
Daha ileri yıllarda Baron Shlomo Meir
Rothschild 1822'de Viyana'da Şövalye ilan edildiğinde bu yıldızı aile
armasına almıştı. 19. yüzyıl başlarının ünlü Yahudi Alman yazarı
Heinrich Heine, Hıristiyanlığa dönmüş olmasına rağmen gazete
makalelerini isim yerine altıgen bir yıldızla imzalamaktaydı.
>
Magen David'e daha büyük ölçüde önem ve
anlam Kabala ile gelmiştir. Devrimizin ünlü Kabalisti Gershon Sholem;
Magen David'in evrimlerini şöyle özetler:
"Hıristiyan dünyasınca kabul edilen Haç'a karşılık
Yahudilerin de özgün bir sembol benimsemeleri ihtiyacı doğmuştu. Haç'ın
ifade ettiği anlama sahip olmasa da, "Magen David" yaygınlıkla tanınıp
sevilmiş bir şekildi ve Yahudi dünyasına kendini kolaylıkla kabul
ettirmişti."
Magen David ve Sembolizm
Bu yıldız iki eşkenar üçgenden oluştuğuna göre sembolizmasını da yine
üçlem olarak incelemek yerinde olur. Her millet ve kültürde üç sayısı,
kutsal, simgesel veya mistik anlamlar taşır. Üçgenin simgelediği
kavramlara örnek olarak, anne – baba – çocuk ilişkileri (aile), geçmiş –
şimdi – gelecek, toprak – su – hava gibi temel doğa elemanlarıyla
maddenin üç hali: katı – sıvı – gaz veya atomdaki proton – nötron –
elektron üçlüleri gösterilebilir.
Tora'da da üçlü kavramlar sık sık tekrarlanmıştır:
>
Tanrısal ışık (Or) ve Meorot adı verilen gece ile gündüze hükmeden iki
büyük ışık (ay ve güneş). Nuh'un gemisi üç katlıdır. Ayrıca, Nuh'un üç
oğlu vardır: Ham – Sam ve Yafet ve bunlar sırasıyla Ruh'un, Duygu'nun ve
Düşünce'nin simgesidirler.
>
Avraam'dan üç ayrı nesil doğar: Yİşmael – Yisrael ve Esav.
>
Yahudi milletini oluşturan halk tabakaları
da üçtür: Kohenler – Leviler – İsrael'ler. Bu türden örnekleri daha da
çoğaltmak mümkün. Ayrıca insanlığın üç temel öğesi: Hakikat – özgürlük
ve sevgi kavramlarını saymak yerinde olur.
Bizim uzun ve zor tarihimiz boyunca, şunu farkettik ki, bizlerin tek
umudu Tanrı'ya olan güvenimizdir. Magen David, ( Kelime anlamı olarak
David'in kalkanı) 'in altı köşesi vardır. Bu da Allah'ın tüm kainata
hükmettiğini ve bizleri 6 yönden de koruduğunu sembolize eder: Kuzey,
Güney, Doğu, Batı , Aşağı ve Yukarı. Buna benzer bir sembol 'Şema'
duasını okurken de karşımıza çıkar.
Rabi Moshe Feinstein, Kral David'in 6 köşeli işaretini , savaşta
Allah'ın onu koruduğunu göstermek için kullandığını söyler. ("Igrot
Moshe" - O.C. 3:15)
Kabala'da, iki üçgenin, insanların içindeki mücadeleleri yansıttığı
anlatılır: İyilik / kötülük, manevi /maddi , v.s. İki üçgen ayrıca ,Yahudi
ile Allah arasındaki karşılıklı ilişkiyi de temsil ediyor olabilir.
Yukarı işaret eden üçgen, cennete gidecek iyi davranışlarımızı , aşağı
işaret eden üçgen ise bu iyiliklerin harekete geçirip dünyaya doğru
getireceği iyilik dalgasını ifade ediyor olabilir.
Bir başka fikir ise, 6 kenarı olan bir kübün , formunu ,ağırlık
merkezinden aldığıdır. İç merkez, ,6 evrensel yönün çevrelediği ruhsal
boyutu temsil etmektedir . Yine , altıgen merkezli , 6 köşeli yıldızda
bunu görebiliyoruz. Bu arada, aynı fikir, Şabat için de geçerlidir: 6
günü dengeye kavuşturan 7. Gün …
Yakın Tarihimizde ve Günümüzde Magen David'in Anlamı
Theodor Herzl'in halefi ve yakın arkadaşı Dr.David Wolfson, ilk kez
Yahudi ulusunu simgeleyecek bir bayrak şekli önermişti. 1933'te Prag'da
onaylanan şekliyle bu bayrak "Tallit'teki gibi beyaz zemin üzerine iki
paralel mavi çizgi arasına ortalanmış bir mavi Magen David idi. Bu şekil,
daha sonra, 1948 yılında yeniden doğan İsrail Devleti'nin bayrağı
olacaktı.
Nazi Almanyası, "Juden Stern" Yahudi yıldızı adıyla, Magen David'i bir
utanç sembolü haline sokup alçaltmış ve Yahudileri bu yıldızı sarı bir
rozet veya kolluk halinde takmaya mecbur etmişti.
İkinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz Kumandası altında 5.000 kadar
gönüllü Yahudi askerinin kurduğu ve tarihte "Jewish
Brigade" – "Yahudi Tugayı" olarak tanınan birliğin
üniformalarının kollarını mavi-beyaz çizgili zemin üzerinde sırma işli
bir Magen David'li bant süslüyordu.
Savaş bittiğinde Yahudi Tugayı askerleri, müttefiklerle birlikte, utanç
kamplarındaki din kardeşlerini kurtarmaya gittiklerinde çarpıcı bir
mucize gerçekleştirmişti. Aylar, yıllardır bu kamplarda yaşam savaşı
veren bitap ve biçare tutsakları kurtaranlar, kendileri gibi sarı bir
Magen David taşıyan kardeşleriydi ve sarı yıldız bir utanç yıldızı
değildi artık!
Bir zamanlar değişik milletler ve kültürlerce kullanılan altı köşeli
yıldız yukarıda da görüldüğü gibi, zamanla bu milletlerin çoğu
tarafından terkedilmiş, bu şekle sadece Yahudi milleti asırlar boyu
sahip kalmıştır. Bu yıldız, asırlar boyunca, nerede olurlarsa olsunlar
Yahudilere daha parlak bir gelecek vaadini simgelemiş ve David'in
krallığına kadar uzanan umut ve inanç dolu bir tarihin sembolü olmuştur.
Günümüzde bu yıldız, sadece İsrail Devleti'nin bayrağındaki sembol
olmakla kalmamış, Ortodoks veya liberal olsun, İsrail'de veya
diaspora'da olsun, hür dünyada veya Yahudilerin azınlıkta yaşayıp
kimliklerini açığa çıkarmadıkları ülkelerde olsun, tüm dünya çapındaki
Yahudi toplumlarının sevgiyle, saygıyla, derin bir bağlılıkla sahip
çıktıkları bir sembol olmuştur.
Bu yıldız, ister İsrael bayrağında dalgalanan mavi bir Magen David,
ister bir toplama kampındaki esirin kolundaki sarı Magen David olsun,
her zaman Yahudiliği hatırlatacak bir semboldür, tabii ki güvendiğimiz
Tanrı'nın yanında…
(from: www.sevivon.com)
|
